Pacientët me çrregullim të ekskoriationit (skin-picking disorder) vazhdimisht zgjedhin ose kruajnë lëkurën e tyre; kjo veprimtari nuk shkaktohet nga shqetësime për pamjen ose shëndetin (p.sh., për të hequr një lezion që ata e perceptojnë si jo tërheqës ose potencialisht kancerogjen). Disa pacientë zgjedhin lëkurën e shëndetshme; të tjerë zgjedhin lezione të vogla si calluse, puçrra, ose crusta.

Disa pacientë zgjedhin lëkurën e tyre në mënyrë pjesërisht automatike (d.m.th., pa ndërgjegje të plotë); të tjerë janë më të vetëdijshëm për këtë veprimtari. Zgjedhja e lëkurës nuk shkaktohet nga obsedime ose shqetësime për pamjen (që mund të jetë një simptomë e çrregullimit dismorfik të trupit). Megjithatë, zgjedhja e lëkurës mund të paraprihet nga një ndjenjë tensioni ose ankthi që çlirohet nga zgjedhja, e cila shpesh shoqërohet edhe me një ndjenjë kënaqësie.

Zgjedhja e lëkurës shpesh fillon gjatë adoleshencës, edhe pse mund të fillojë në moshë të ndryshme. Në çdo kohë të caktuar, rreth 3% e njerëzve kanë këtë çrregullim. Rreth 75% e tyre janë femra.

Simptomat dhe Shenjat e Çrregullimit të Ekskoriationit

Zgjedhja e lëkurës zakonisht është kronike, me rritje dhe ulje të simptomave nëse nuk trajtohet. Vendet e zgjedhjes së lëkurës mund të ndryshojnë me kalimin e kohës. Modelet e zgjedhjes së lëkurës ndryshojnë nga pacienti në pacient. Disa kanë zona të shumta me mbresat; të tjerë fokusohen në vetëm disa lezione. Shumë pacientë përpiqen të maskojnë lezionet e lëkurës me rroba ose make-up. Zgjedhja e lëkurës mund të shoqërohet nga një sërë sjelljesh ose ritualesh. Pacientët mund të kërkojnë me kujdes një lloj të caktuar cruste për ta hequr; mund të përpiqen të sigurojnë që crusta të hiqet në një mënyrë të caktuar (duke përdorur gishta ose një mjet) dhe mund të kafshojnë ose gëlltisin crustën pasi të jetë hequr. Pacientët me çrregullim të ekskoriationit përsëritur përpiqen të ndalojnë zgjedhjen e lëkurës ose ta zvogëlojnë frekuencën, por nuk janë në gjendje ta bëjnë këtë.

Pacientët mund të ndjehen të turpëruar ose të fajësuar nga pamja e vendeve të zgjedhjes së lëkurës ose nga pamundësia për të kontrolluar sjelljen e tyre. Si rezultat, pacientët mund të shmangen nga situatat sociale ku të tjerët mund të shohin lezionet e lëkurës; ata zakonisht nuk zgjedhin lëkurën para të tjerëve, përveç ndoshta anëtarëve të familjes. Pacientët mund të jenë të penguar në fusha të tjera të funksionimit (p.sh., punësimi, akademiku), kryesisht për shkak të shmangies së situatave sociale. Disa pacientë mund të zgjedhin lëkurën e njerëzve të tjerë. Shumë kanë edhe sjellje të tjera të përsëritura të fokusuara në trup, si tërheqja e flokëve ose kafshimi i thonjve. Nëse është e rëndë, zgjedhja e lëkurës mund të shkaktojë mbresa, infeksione, gjakderdhje të tepërt, dhe madje edhe septicemi. Shumë njerëz me çrregullim të ekskoriationit kanë edhe çrregullime të tjera të shëndetit mendor, si çrregullimi obsesiv-kompulsiv ose çrregullimi depresiv major.

Diagnoza e Çrregullimit të Ekskoriationit

Për të përmbushur kriteret diagnostike për çrregullimin e ekskoriationit, pacientët duhet të:
– Shkaktojnë lezione të dukshme të lëkurës nga zgjedhja (edhe pse disa pacientë përpiqen të maskojnë lezionet me rroba ose make-up)
– Të bëjnë përpjekje të përsëritura për të ulur ose ndaluar zgjedhjen
– Të përjetojnë shqetësim të konsiderueshëm ose pengim në funksionim nga kjo veprimtari

Shqetësimi mund të përfshijë ndjenja turpi ose fajësimi (p.sh., për shkak të humbjes së kontrollit mbi sjelljen e tyre ose pasojat kozmetike të lezioneve të lëkurës).

Trajtimi i Çrregullimit të Ekskoriationit

Terapia kognitiv-sjellësore e përshtatur për të trajtuar simptomat specifike të çrregullimit të ekskoriationit është psikoterapia e preferuar. Trajnimi i kthimit të zakonit, një terapi kryesisht sjellësore, është studiuar më së miri; ai përfshin:
– Trajnim ndërgjegjësimi (p.sh., vetë-monitorimi, identifikimi i shkaktarëve për sjelljen)
– Kontrolli i stimulit (modifikimi i situatave—p.sh., shmangia e shkaktarëve—për të reduktuar gjasat e fillimit të zgjedhjes)
– Trajnim për përgjigje konkurruese (mësimi i pacientëve për të zëvendësuar sjellje të tjera, si ndrydhja e grushtit, thurja, ose ulja mbi duart e tyre, në vend të zgjedhjes së lëkurës)

SSRI ose klomipramina mund të jenë të dobishme për depresionin ose çrregullimet e ankthit që ekzistojnë, dhe prova të kufizuara sugjerojnë që këto ilace mund të reduktojnë edhe zgjedhjen e lëkurës . Modulatorët e glutamatit, N-acetilcisteina dhe memantina, duket se ndihmojnë në uljen e ashpërsisë së simptomave, por nevojiten më shumë të dhëna për të mbështetur efikasitetin dhe sigurinë afatgjatë të këtyre qasjeve. Në prova të vogla të rastësishme, N-acetilcisteina dhe memantina rezultuan në ulje të simptomave të zgjedhjes së lëkurës krahasuar me placebo.