Blefariti
Blefariti është një inflamacion i margjinave të qepallave, që të jetë akut (ulceroz ose jo ulceroz) ose kronik (i shkaktuar nga disfunksioni i gjëndrave meibomiane, blefariti seborrheik ose infektimi nga Demodex). Blefariti akut ulceroz zakonisht shkaktohet nga infeksione bakteriale (zakonisht stafilokokike) në margjinën e qepallave, afër origjinave të qerpikëve, duke përfshirë folikulat e qerpikëve dhe gjëndrat meibomiane. Ai mund të ndodhë gjithashtu nga viruset (si herpes simplex apo varicella zoster). Blefariti akut jo ulceroz zakonisht shkaktohet nga reaksione alergjike, si blefarodermatiti atopik ose blefarokonjunktiviti alergjik sezonal, duke shkaktuar kruarje të theksuar dhe inflamacion përgjatë qepallave. Blefariti kronik përfshin inflamacion jo infektiv, shpesh i lidhur me disfunksionin e gjëndrave meibomiane, ku gjëndrat prodhojnë lipide anormale që bllokojnë kanalet dhe orificet e tyre. Pacientët shpesh kanë rozace ose zhvillojnë hordeole dhe chalazia të përsëritura. Në blefaritin seborrheik, pacientët kanë dermatit seborrheik në fytyrë dhe kokë ose akne rozacea, me depozita yndyrore dhe shkallëzime të lehta në margjinat e qepallave.
Simptomat dhe Shenjat
Simptomat e zakonshme për të gjitha format e blefaritit përfshijnë kruarje dhe djegie të margjinave të qepallave, irritim të konjunktivës, lotim, fotosensitivitet dhe ndjesinë e një trupi të huaj. Në blefaritin akut ulceroz, mund të zhvillohen pustula të vogla në folikulat e qerpikëve, të cilat shpërthejnë dhe formojnë ulçera të cekëta. Sekrecionet e thata gjatë gjumit mund të ngjisin qepallat. Në blefaritin kronik, disfunksioni i gjëndrave meibomiane shfaqet me orifice të zgjeruara dhe sekrecione të dyllta, ndërsa në blefaritin seborrheik zhvillohen shkallëzime yndyrore që hiqen lehtësisht. Infeksioni nga Demodex mund të shkaktojë simptoma kronike, duke përfshirë kruarje dhe inflamacion të përsëritur me prani të “mangoreve cilindrike” në bazën e qerpikëve.
Diagnostikimi i Blefaritit
Blefariti diagnostikohet zakonisht përmes ekzaminimit me slit lamp. Në rastet e blefaritit kronik që nuk i përgjigjet trajtimit, mund të nevojitet biopsi për të përjashtuar tumoret e qepallës ose gjendjet imune-mediated që mund të simulojnë këtë gjendje.
Trajtimi i Blefaritit
Trajtimi i blefaritit varet nga lloji dhe shkaku i tij:
- Blefariti akut ulceroz trajtohet me pomadë antibiotike, si bacitracin/polimiksinë B ose eritromicinë. Për infeksionet virale, si herpes simplex dhe varicella zoster, përdoren antiviralë sistemikë si acyclovir, famciclovir ose valacyclovir.
- Blefariti akut jo ulceroz trajtohet duke shmangur shkaktarët (si fërkimi i syve ose përdorimi i pikave të reja për sytë), kompresat e ngrohta për të lehtësuar simptomat dhe, nëse ënjtja zgjat më shumë se 24 orë, kortikosteroidet topike, si pomada oftalmike fluorometholone.
- Blefariti kronik: Trajtimi fokusohet fillimisht në higjienën e qepallave dhe kompresat e ngrohta, të cilat ndihmojnë në shkrirjen e sekrecioneve të dyllta nga gjëndrat meibomiane. Masazhi i qepallave mund të jetë i nevojshëm për të nxjerrë sekrecionet e bllokuara dhe për të përmirësuar mbulimin e sipërfaqes okulare.
Për blefaritin seborrheik, mund të përdoret pastrim i butë i margjinave të qepallave dy herë në ditë me një shkop pambuku të zhytur në një solucion të holluar të shampos për fëmijë (2-3 pika në një filxhan ujë të ngrohtë) ose me fasha komerciale që përmbajnë vajra të butë, si vaj kokosi. Antibiotikët topikë (si eritromicina ose azitromicina 1%) mund të shtohen në trajtim kur higjiena e qepallave nuk është e mjaftueshme.
Blefariti i lidhur me infeksionin Demodex trajtohet fillimisht me vaj “Tea Tree” në përqendrim të ulët ose acid hipoklorik. Në raste të qëndrueshme, mund të përshkruhet një ekto-paraziticid si lotilaner.
Për simptomat e përsëritura ose të vështira për t’u trajtuar, mund të përdoren antibiotikë oralë si azitromicina ose doksiciklina me skema alternative dozimi.
Në rastet me keratokonjunktivit të shkaktuar nga disfunksioni i gjëndrave meibomiane, suplementet për lotë gjatë ditës dhe pomadat e buta gjatë natës mund të jenë efektive. Nëse është e nevojshme, mund të përdoren tapa punktale për të reduktuar kullimin e lotëve.
Prognoza e Blefaritit
Blefariti akut zakonisht i përgjigjet trajtimit, por mund të përsëritet ose të kalojë në formë kronike. Blefariti kronik është i ngadaltë, i përsëritur dhe rezistent ndaj trajtimit. Përkeqësimet janë të pakëndshme dhe kozmetikisht të papëlqyeshme, por rrallë shkaktojnë dëmtime të kornesë ose humbje të shikimit. Kujdesi afatgjatë me kompresat e ngrohta dhe higjienën e qepallave është jetik.
Chalazion dhe Hordeolum
Chalazion
Një Chalazion është bllokim jo-infektiv i gjëndrës meibomiane që shkakton shpërhapje të materialit lipidik irritues në indet e buta të kapakut të syrit, duke rezultuar në inflamacion granulomatoz sekondar. Çrregullime që shkaktojnë sekrecione jonormale dhe të trasha të gjëndrave meibomiane (p.sh., disfunksioni i gjëndrave meibomiane, akne rozacea) rrisin rrezikun e bllokimit të këtyre gjëndrave.
Hordeolum
Një hordeolum është një enjtje akute dhe e lokalizuar e kapakut të syrit që mund të jetë e jashtme ose e brendshme dhe zakonisht shkaktohet nga një infeksion ose absces piogjen (zakonisht stafilik). Shumica e hordeolave janë të jashtme dhe rezultojnë nga bllokimi dhe infeksioni i një folikuli të qerpikut dhe gjëndrave përreth (Zeis ose Moll). Hordeolumi i brendshëm rezulton nga infeksioni i një gjëndre meibomiane. Në disa raste, hordeolat shoqërohen me celulit.
Simptomat dhe Shenjat e Chalazionit dhe Hordeolumit
Chalazion
Fillimisht, kapaku i syrit është i enjtur në mënyrë të shpërndarë. Herë pas here, enjtja mund të jetë aq e madhe sa mbyll tërësisht syrin. Pas 1 ose 2 ditësh, kalazioni lokalizohet në trupin e kapakut të syrit. Zakonisht, formohet një nodul i vogël pa dhimbje ose një gungë. Një kalazion zakonisht drenohet përmes sipërfaqes së brendshme të kapakut të syrit ose përthithet spontanisht brenda 2 deri në 8 javë; rrallëherë zgjat më gjatë. Në varësi të madhësisë dhe vendndodhjes së tij, një kalazion mund të deformojë kornen, duke shkaktuar një shikim pak të turbullt.
Hordeolum
Pas 1 ose 2 ditësh, një hordeolum i jashtëm lokalizohet në kufirin e kapakut të syrit. Mund të ketë lotim, fotofobi dhe ndjesi të një trupi të huaj. Zakonisht, zhvillohet një pustul i vogël i verdhë në bazën e një qerpiku, i rrethuar nga hiperemi, fortësim (indurim) dhe edemë e shpërndarë. Brenda 2 deri në 4 ditë, lezioni çahet dhe çliron material (zakonisht qelb), duke lehtësuar dhimbjen dhe duke zgjidhur lezionin. Simptomat e një hordeolumi të brendshëm janë të ngjashme me ato të një kalazioni, me dhimbje, skuqje dhe edemë të lokalizuara në sipërfaqen konjunktivale të pasme të tarsit. Inflamacioni mund të jetë i rëndë, ndonjëherë i shoqëruar me temperaturë ose ethe. Inspektimi i konjunktivës tarsale tregon një ngritje të vogël ose një zonë të verdhë në vendin e gjëndrës së prekur. Më vonë, formohet një absces. Shpërthimi spontan është i rrallë; megjithatë, kur ndodh, zakonisht ndodh në anën konjunktivale të kapakut dhe nganjëherë shpërthen përmes lëkurës. Rekurenca është e zakonshme.
Diagnoza
Diagnoza e kalazionit dhe hordeolumit është klinike. Në 2 ditët e para, ato mund të jenë të pandashme klinikisht. Hordeolumi i brendshëm dyshohet vetëm nëse inflamacioni është i rëndë ose shoqërohet me temperaturë apo ethe. Kalazionet kronike që nuk reagojnë ndaj trajtimit kërkojnë biopsi për të përjashtuar tumoret e kapakut të syrit.
Trajtimi
- Kompresa të ngrohta: Përdoren për 5-10 minuta, 2-3 herë në ditë, për të përshpejtuar shërimin.
- Kalazion: Mund të kërkojë incision ose injeksione kortikosteroide (p.sh., triamcinolon) nëse është i madh, joestetik, dhe zgjat më shumë se disa javë.
- Hordeolum: Nëse trajtimi me kompresa të ngrohta dështon, mund të kërkohet prerje me bisturi të mprehtë. Antibiotikë sistemikë (p.sh., doksiciklinë ose eritromicinë) përdoren kur celuliti shoqëron një hordeolum. Trajtimi i hordeolumit të brendshëm përfshin antibiotikë oralë dhe prerje nëse është e nevojshme. Antibiotikët lokalë zakonisht nuk janë efektivë.
Referenca
- Amescua G, Akpek EK, Farid M, et al: Blepharitis Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology 126(1):P56-P93.
- American Academy of Ophthalmology. Blepharitis.
- Kheirkhah A, Casas V, Li W, Raju VK: Management of Blepharitis: An Evidence-Based Approach. Cornea. 2019;38(6):693-700.
